Yazı Detayı
30 Temmuz 2019 - Salı 15:03 Bu yazı 1810 kez okundu
 
EDEBİYAT VE YALAN-4
Feyza Özlem BÖKETİN
 
 

Yalanın özelliklerini irdeleyelim artık. Yalan, doğrusu ortaya çıkıncaya kadar gerçek zannedilen şeydir. O, gerçeğin zıddı olduğu halde onu gerçekten ayırt edemezsiniz. Çünkü gerçeğin özelliklerini kusursuzca taklit eder. Yalanın temel amacı ise kandırmaktır. Peki insan neden kandırmak ister? Gerçek bilinirse kendisi ya da karşı taraf zarar görecektir. Gerçek bilinirse elde etmeyi umduğu menfaati elde edemeyecektir. Gerçek bilinirse egosunu tatmin edemeyecektir, utanacaktır, dışlanacaktır… Daha da uzatabileceğimiz bu sebeplerin ortak yanı masum olmamaları.

Yalan, gerçek zannedildiği sürece söyleyeni de söyleneni de oyalar, gitmemesi gereken yollarda ilerletir. Sonra bir gün ortaya çıktığında ilk anda yaşatmasından çekinilen yıkımı daha sert bir şekilde yaşattığı yetmezmiş gibi yeni yıkım sebepleri de biriktirmiş olduğu görülür. O girilen çetrefilli yollardan dönmenin zorluğu da cabası. Artık en başta baş edilmesi gereken gerçeklerle baş etmek zorlaşmıştır, dallanıp budaklanmıştır, yalanın öldürdüğü zamanların hayal kırıklığı da gücünüzü iyiden iyiye kırmıştır. Sonuç olarak yalan suçtur, yalan suçludur, yalan zararlıdır.

Edebiyatın bu ve benzeri şeylere sebep olduğunu söyleyebilir miyiz? Elbette hayır. Edebiyat kandırma amacı gütmez, gerçeği masum olmayan menfaatler uğruna çarpıtmaz ya da örtmez, zarar vermez. Edebi eserin birebir gerçeği yansıtıp yansıtmadığını yazarına sormamıza gerek yoktur. Önceki yazılarımda benim yaptığım gibi kısa bir akıl yürütme ile edebiyatın hangi nedenlerle ve nasıl gerçeklikten uzaklaştığını görebiliriz, gerçeklikten uzaklaşan yönleri aşağı yukarı ortadadır. Üstelik edebî eserin gerçeğin birebir aynısı olup olmaması da önemli değildir. Aksine gerçeklikten uzaklaşması daha iyidir. Çünkü böylece size gerçeğin içinde yüzerken elde edemediklerinizi verir. Örneğin hayal gücünüzle buluşma imkanı verir. Gerçeğin sığlığında, sadece en sığ yerleriyle cebelleşip durduğunuz duygularınızın derinine inme imkanı verir. Kendi ruhunuza yaklaşıp onu tanımanıza olanak sağlar. Daha duyarlı bireyler olarak dünyayı daha güzel ve yaşanılır kılma isteği elde etme fırsatı verir. (Sanatı değil de ticaret, ün, yaranma gibi negatif amaçları önceleyen eserleri hariç tuttuğumu belirtmek zorundayım.)

Edebiyatın gerçekten uzaklaşması, yalanın gerçekten uzaklaşması ile aynı değildir. Edebiyatın gerçekten uzaklaşması, aslında gerçeğin sığlığından uzaklaşmasıdır. Gerçeği, duyguların ve düşüncelerin en ince, en derin, en etkileyici yerlerinden haber verebilmesi için eğip bükme, şeklini değiştirip yeniden kurgulama becerisidir. Gerçek olayları verirken (toplumsal gerçekçilik, otobiyografi vb.) farkında olmadan yanılmanın temelinde bile bu vardır; cümlelerin gerçeğin kopyasını aktarma amacı değil, gerçeği duyguların ve düşüncelerin en derinine dokundurup yeniden biçimlendirme amacı taşıması.

Tüm bunlara bağlı olarak edebiyat için “yalan” ifadesinin kullanılmasını kabul etmiyorum. “Kurmaca, hayal ürünü, fantastik, gerçek dışı” gibi ifadeler kabulümdür. Ama edebiyat asla “yalan” değildir.

 

 

 
 
 
Etiketler: EDEBİYAT, VE, YALAN-4,
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Sayfalar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Beşiktaş
84
89
8
6
26
40
2
Galatasaray
84
80
8
6
26
40
3
Fenerbahçe
82
72
8
7
25
40
4
Trabzonspor
71
50
7
14
19
40
5
Sivasspor
65
54
7
17
16
40
6
Hatayspor
61
62
13
10
17
40
7
Fatih Karagümrük
60
64
12
12
16
40
8
Alanyaspor
60
58
14
9
17
40
9
Gaziantep FK
58
59
12
13
15
40
10
Göztepe
51
59
15
12
13
40
11
Konyaspor
50
49
14
14
12
40
12
Çaykur Rizespor
48
53
16
12
12
40
13
Başakşehir FK
48
43
16
12
12
40
14
Kasımpaşa
46
47
18
10
12
40
15
Yeni Malatyaspor
45
49
15
15
10
40
16
Antalyaspor
44
41
14
17
9
40
17
Kayserispor
41
35
17
14
9
40
18
BB Erzurumspor
40
44
20
10
10
40
19
MKE Ankaragücü
38
46
22
8
10
40
20
Gençlerbirliği
38
44
22
8
10
40
21
Denizlispor
28
38
24
10
6
40
HAYAT ECZANESİ


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv